Wizyta u dentysty często wiąże się z pytaniem: co tak naprawdę przysługuje mi bezpłatnie w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia? Jako Olgierd Kowalski, wiem, że nawigacja po zawiłościach refundacji może być wyzwaniem. Ten artykuł to praktyczny przewodnik, który pomoże Ci zrozumieć, na jakie świadczenia stomatologiczne możesz liczyć bezpłatnie, a za co być może będziesz musiał zapłacić z własnej kieszeni, abyś mógł świadomie korzystać ze swoich praw.
Bezpłatne leczenie stomatologiczne na NFZ sprawdź, co obejmuje i na co masz prawo
- Każdy ubezpieczony ma prawo do bezpłatnego leczenia stomatologicznego w placówkach z kontraktem NFZ, bez skierowania.
- Od 2022 roku wszystkim pacjentom przysługują białe plomby kompozytowe we wszystkich zębach.
- Leczenie kanałowe jest refundowane tylko dla zębów przednich (od kła do kła) u dorosłych, z wyjątkiem dzieci, młodzieży i kobiet w ciąży/połogu, którym przysługuje leczenie wszystkich zębów.
- NFZ pokrywa koszty usunięcia każdego zęba, w tym ósemek, oraz podstawowych zabiegów chirurgicznych.
- Protezy zębowe są refundowane raz na 5 lat przy braku minimum 5 zębów lub bezzębiu, z możliwością naprawy raz na 2 lata.
- Znieczulenie jest bezpłatne, jeśli towarzyszy innemu refundowanemu świadczeniu.

Stomatolog na NFZ: Co ci się należy, a za co zapłacisz?
Jako osoba ubezpieczona w Narodowym Funduszu Zdrowia, masz pełne prawo do bezpłatnego leczenia stomatologicznego w każdej placówce, która podpisała kontrakt z Funduszem. To kluczowa informacja, ponieważ wiele osób wciąż nie wie, że wizyta u dentysty na NFZ nie wymaga skierowania. Co więcej, w przypadku nagłego bólu zęba, pomoc powinna być udzielona Ci w dniu zgłoszenia to Twoje prawo, które warto znać i egzekwować.
Aby znaleźć dentystę, który ma umowę z NFZ, możesz skorzystać z wyszukiwarki placówek na stronie internetowej Funduszu lub po prostu zapytać w wybranej przychodni. Po znalezieniu odpowiedniego gabinetu, wystarczy umówić wizytę telefonicznie lub osobiście. Pamiętaj, że terminy mogą być różne, dlatego warto zaplanować wizytę z wyprzedzeniem, chyba że sytuacja jest nagła.
W sytuacji, gdy ból zęba jest tak silny, że nie możesz czekać na umówioną wizytę, masz prawo do uzyskania pomocy w trybie pilnym. Każda placówka z kontraktem NFZ powinna zapewnić Ci doraźną pomoc w dniu zgłoszenia. Jeśli Twój stały gabinet nie jest w stanie Cię przyjąć, poszukaj najbliższego punktu dyżurującego lub szpitala z oddziałem stomatologicznym, który udziela pomocy w nagłych przypadkach.
Profilaktyka i diagnostyka: Zapobiegaj, zamiast leczyć
Profilaktyka jest zawsze lepsza niż leczenie, a NFZ wspiera pacjentów w dbaniu o zdrowie jamy ustnej. Dorosłym pacjentom przysługuje jedno badanie stomatologiczne z instruktażem higieny jamy ustnej raz w roku. Dodatkowo, masz prawo do aż trzech kontrolnych badań lekarskich w ciągu roku, co pozwala na bieżące monitorowanie stanu Twoich zębów i dziąseł. Regularne wizyty kontrolne to podstawa, ale równie ważne jest usuwanie kamienia nazębnego. Skaling, czyli profesjonalne usunięcie złogów nazębnych, jest refundowany przez NFZ raz na 12 miesięcy. To bardzo ważny zabieg, który pomaga zapobiegać chorobom przyzębia i próchnicy, a dzięki niemu Twoje zęby pozostaną zdrowsze na dłużej.W ramach diagnostyki, Fundusz pokrywa koszty do 2 zdjęć RTG wewnątrzustnych rocznie. Dodatkowo, raz na 3 lata możesz wykonać zdjęcie pantomograficzne, ale tylko w uzasadnionych medycznie przypadkach na przykład przed planowanym leczeniem protetycznym czy w diagnostyce chorób przyzębia. To ważne narzędzia, które pozwalają dentyście dokładnie ocenić stan Twojej jamy ustnej.

Leczenie zachowawcze: Wszystko o plombach w ramach NFZ
Jedną z najczęstszych obaw pacjentów jest rodzaj materiału, jaki zostanie użyty do wypełnienia ubytku. Mam dobrą wiadomość: od 2022 roku wszystkim pacjentom, niezależnie od wieku, przysługują białe plomby (kompozytowe światłoutwardzalne) we wszystkich zębach. Oznacza to, że nie ma już ograniczeń dotyczących stosowania plomb amalgamatowych w zębach trzonowych i przedtrzonowych. Możesz więc liczyć na estetyczne i trwałe wypełnienia w każdym zębie, który wymaga leczenia.
Co więcej, w ramach świadczeń NFZ nie ma żadnego limitu wyleczonych zębów w ciągu roku. Jeśli więc potrzebujesz leczenia kilku ubytków, możesz to zrobić bez obaw o dodatkowe koszty czy ograniczenia. Ważne jest, abyś regularnie odwiedzał dentystę i nie odkładał leczenia na później.
Leczenie kanałowe na NFZ: Które zęby uratujesz bezpłatnie?
Leczenie kanałowe, znane również jako endodoncja, to procedura ratująca ząb przed usunięciem. Niestety, w przypadku osób dorosłych, świadczenie to jest ograniczone. NFZ refunduje leczenie kanałowe wyłącznie zębów przednich od kła do kła (czyli od trójki do trójki). Oznacza to, że jeśli problem dotyczy zęba przedtrzonowego lub trzonowego, leczenie kanałowe będzie pełnopłatne.Istnieją jednak grupy pacjentów, dla których zasady są znacznie bardziej korzystne:
- Dzieci i młodzież do 18. roku życia: Przysługuje im bezpłatne leczenie kanałowe wszystkich zębów.
- Kobiety w ciąży: Mają prawo do bezpłatnego leczenia kanałowego wszystkich zębów.
- Kobiety w okresie połogu (do 42. dnia po porodzie): Podobnie jak kobiety w ciąży, mogą liczyć na refundację leczenia kanałowego wszystkich zębów.
Chirurgia stomatologiczna: Kiedy ząb trzeba usunąć?
Czasami, mimo wszelkich starań, zęba nie da się uratować i konieczna jest jego ekstrakcja. Mam dobrą wiadomość: NFZ refunduje usunięcie każdego zęba, w tym tak problematycznych zębów mądrości, czyli ósemek. Co więcej, jeśli ekstrakcja wymaga bardziej skomplikowanej procedury, takiej jak ekstrakcja chirurgiczna, również jest ona pokrywana przez Fundusz. Nie musisz się więc martwić o koszty w przypadku konieczności usunięcia zęba.
Poza standardowymi ekstrakcjami, NFZ pokrywa również inne niezbędne zabiegi chirurgiczne w jamie ustnej oraz leczenie chorób przyzębia. Oto niektóre z nich:
- Nacięcie ropnia w jamie ustnej.
- Zaopatrzenie rany, na przykład po urazie.
- Leczenie chorób przyzębia, w tym kiretaż (zamknięty i otwarty).
- Płukanie kieszonek dziąsłowych.

Protetyka na NFZ: Kiedy i jaką protezę możesz otrzymać?
Utrata zębów to poważny problem, który wpływa nie tylko na estetykę, ale i na funkcje żucia oraz mowę. NFZ oferuje refundację protez zębowych, ale pod pewnymi warunkami. Proteza częściowa przysługuje Ci, jeśli brakuje Ci co najmniej 5 zębów w jednym łuku zębowym. W przypadku całkowitego bezzębia, możesz otrzymać protezę całkowitą. To ważne, abyś wiedział, kiedy możesz liczyć na wsparcie Funduszu w odzyskaniu pełnego uśmiechu.
Co do częstotliwości, nowa proteza zębowa przysługuje Ci raz na 5 lat. Jeśli Twoja obecna proteza ulegnie uszkodzeniu lub będzie wymagała dopasowania, możesz liczyć na bezpłatną naprawę lub podścielenie raz na 2 lata. Istnieją również specjalne uprawnienia dla pacjentów po chirurgicznym leczeniu nowotworów w obrębie twarzoczaszki w ich przypadku świadczenia protetyczne są dostępne bez ograniczeń czasowych, co jest bardzo istotnym wsparciem w powrocie do zdrowia i komfortu życia.
Warto jednak pamiętać, że NFZ nie sfinansuje wszystkich rozwiązań protetycznych. Na pewno nie możesz liczyć na refundację:
- Koron protetycznych.
- Mostów protetycznych.
- Implantów zębowych.
Specjalne prawa pacjentów: Co warto wiedzieć?
Niektóre grupy pacjentów cieszą się szerszym zakresem świadczeń stomatologicznych, co jest bardzo ważne w kontekście profilaktyki i wczesnego leczenia. Dzieci i młodzież do 18. roku życia mają pełen pakiet, który obejmuje:
- Lakowanie zębów trzonowych (szóstek i siódemek), co pomaga chronić je przed próchnicą.
- Lakierowanie wszystkich zębów stałych, wzmacniające szkliwo.
- Lapisowanie zębów mlecznych, procedura stosowana w przypadku próchnicy początkowej.
- Leczenie ortodontyczne aparatem ruchomym do ukończenia 12. roku życia, co pozwala korygować wady zgryzu w młodym wieku.
Kobiety w ciąży i w okresie połogu (do 42. dnia po porodzie) również mają dodatkowe prawa, które wynikają ze zwiększonego ryzyka problemów stomatologicznych w tym czasie. Przysługują im częstsze badania kontrolne, a także usuwanie kamienia nazębnego raz na 6 miesięcy. Jak już wspomniałem, mają również prawo do bezpłatnego leczenia kanałowego wszystkich zębów, co jest ogromnym udogodnieniem i wsparciem w dbaniu o zdrowie jamy ustnej w tak ważnym okresie życia.
Kluczowe zasady, o których musisz pamiętać
Często pojawia się pytanie o znieczulenie czy jest ono bezpłatne? Odpowiedź brzmi: tak, ale z pewnym zastrzeżeniem. Znieczulenie (nasiękowe, przewodowe) jest bezpłatne, jeśli jest wykonywane w połączeniu z innym refundowanym świadczeniem stomatologicznym. Oznacza to, że jeśli masz wykonywany zabieg, który jest objęty refundacją NFZ, znieczulenie również zostanie pokryte przez Fundusz. Nie musisz więc obawiać się dodatkowych kosztów z tego tytułu.
Bardzo ważną zasadą, o której musisz pamiętać, jest tak zwana zasada "wszystko albo nic". Oznacza ona, że pacjent nie może dopłacić do "lepszego" materiału w ramach świadczenia NFZ. Jeśli zdecydujesz się na materiał lub procedurę, która wykracza poza standardy refundowane przez Fundusz, musisz pokryć pełny koszt leczenia prywatnie. Nie ma możliwości częściowej dopłaty do lepszej plomby czy innej usługi. To kluczowa informacja, która pozwala uniknąć nieporozumień i świadomie podejmować decyzje o wyborze leczenia.
